Thâm nhập thị trường Châu Âu: Cần có sự tư vấn pháp lý trước khi giao thương

Sáng ngày 23/6, tại Hà Nội, Phòng Thương mại Châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) đã tổ chức hội thảo “Các rào cản thương mại với các hiệp hội doanh nghiệp và doanh nghiệp Việt Nam”. Hoạt động này được thực hiện trong khuôn khổ của tiểu Dự án “Tăng cường năng lực về chính sách thương mại cho các Hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam” được Uỷ ban châu Âu tài trợ trong khuôn khổ Dự án EU- Việt Nam MUTRAP III.

Theo nhận định từ EuroCham, năm 2010 được xem là năm có thể mang lại những khởi sắc cho xuất khẩu Việt Nam khi kinh tế thế giới đang có dấu hiệu phục hồi. Tuy nhiên, thách thức đặt ra với các doanh nghiệp (DN) xuất khẩu là phải vượt qua được các rào cản thương mại ở các thị trường xuất khẩu, đặc biệt là các vụ kiện chống bán phá giá và chống trợ cấp.

Ông Hans Farnhammer, Bí thư thứ Nhất Phái đoàn Liên minh Châu Âu (EU) tại Việt Nam lưu ý, tất cả các hàng xuất khẩu của Việt Nam sang EU đều gánh chịu những rào cản nhất định. Như đối với hàng dệt may, EU cấm việc sử dụng hóa chất trong quá trình sản xuất, phải sử dụng hàng tên hàng dệt may và dán nhãn cho thành phần sợi… Hay trong ngành gỗ, các DN Việt Nam phải lưu ý đến dư lượng hóa chất trong bảo quản gỗ và phải có chứng nhận dán nhãn chỉ thị xuất xứ…

Ông Phan Thế Ruệ, nguyên Thứ trưởng thường trực Bộ Thương mại, nguyên Trưởng đoàn đàm phán Hiệp định đối tác toàn diện Việt – Nhật (VJEPA) nhấn mạnh thêm, chỉ có thị trường EU và thị trường Mỹ mới nhiều rào cản và rào cản khó khăn cho hàng xuất khẩu của Việt Nam. Những thị trường khác rào cản có những không nhiều, các DN Việt Nam hầu như đã nhận ra những rào cản thương mại khi vào thị trường EU và Mỹ những việc cần có những chuẩn bị tối thiểu gì để ứng phó với các rào cản thương mại này lại chưa được chuẩn bị tốt.

mutrap

Trưởng nhóm chuyên gia tư vấn Dự án MUTRAP III, Gs.Claudio Dordi chỉ ra, các rào cản chính của hàng hóa Việt Nam là những rào cản thuế quan và phi thuế quan là các tiêu chuẩn hàng hóa. Giải pháp quan trọng nhất hiện nay GS.Claudio Dordi đưa ra cho Việt Nam là phải ksy kết Hiệp định thương mại tự do với EU. Tuy nhiên tại EU có vấn đề về việc thống nhất mã hải quan lại được áp dụng không đồng bộ bởi các đơn vị hải quan của các nước nên cần phải tham khảo thông tin ở các văn phòng hải quan ở các nước.

Gs.Claudio Dordi nói rõ, vấn đề của Việt Nam là nền kinh tế chưa thị trường nên vấn đề hiện nay ở cấp độ Chính phủ là ký kết FTA với sự công nhận nền kinh tế thị trường, cải thiện việc thực hiện nền kinh tế thị trường. Ở cấp độ DN, thực hiện cá nhân chấp nhận nền kinh tế thị trường như việc ghi sổ kế toán, sự minh bạch, đa dạng trong xuất khẩu… Tìm kiếm sự liên minh với khách hàng EU, các nhà sản xuất, phân phối và người sử dụng tại thị trường EU…

Ông Phan Thế Ruệ chỉ ra, năng lực của DN Việt Nam còn khá phụ thuộc, đó là sự phụ thuộc quá nhiều vào nguyên liệu đầu vào. Các DN Việt Nam phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu, ví dụ như ngành da giầy, điện tử, đồ gỗ có tỉ lệ nhập nguyên liệu, phụ kiện chiếm tới 75 đến 80%. Điều đó đồng nghĩa với việc hàng hóa xuất khẩu của chúng ta phụ thuộc vào giá thành nguyên liệu nhập khẩu, không làm chủ nên trở thành yếu thế. Ông Ruệ lưu ý đến nguyên liệu nhập khẩu từ Trung Quốc, năm 2009 mặt hàng dệt may của Việt Nam nhập khẩu tới 80% nguyên liệu từ Trung Quốc và năm 2010 dự báo là 70%, như vậy chúng ta đang quá phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu này. Ngoài lề hội thảo, đồng ý với ý kiến của ông Ruệ, nhiều ý kiến cho rằng hàng dệt may của Việt Nam đang gián tiếp xuất khẩu cho ngành sản xuất nguyên liệu của Trung Quốc.

Ông Phan Thế Ruệ bổ sung thêm, các DN Việt Nam cần tập trung nghiên cứu kỹ các Hiệp định thương mại tự do đa phương, song phương trước khi quyết định xuất khẩu hàng hóa sang thị trường mới. Ngoài việc nghiên cứu kỹ hệ thống pháp luật của các nước có đối tác thì việc cần thiết là phải có sự tham vấn về pháp lý ngay từ đầu của luật sư. Cần lưu ý nhiều đến những rủi ro tiềm ẩn của thị trường xuất khẩu, những rủi ro đến từ sự thay đổi chính sách là những rủi ro khó lường nhất. Ông Ruệ nhấn mạnh, lời khuyên lớn nhất tôi muốn gửi đến cộng đồng DN Việt Nam là phải xây dựng tính liên kết cộng đồng. Các Hiệp hội DN được thành lập với mục đích xây dựng tính liên kết cộng đồng DN nhưng lâu nay các Hiệp hội vẫn chưa phát huy hết vai trò của mình. Các DN vẫn còn “độc lập” khi tìm kiếm thị trường xuất khẩu mới.

Ông Hans Farnhammer đưa ra lời khuyên, các DN cần tìm hiểu kỹ thông tin về thị trường xuất khẩu. Điều này không riêng gì các DN Việt Nam phải lưu ý mà tất cả các DN trên thế giới phải tìm hiểu trước. Tuy nhiên, những khó khăn trong tương lai như sự mơ hồ về những thay đổi tương lai của các qui định rào cản kỹ thuật thương mại (TBT) của EU là điều khó tiên lượng nên cần có quyết sách kịp thời, hợp lí từ lãnh đạo DN. Các DN Việt Nam hiện mới chỉ nhận biết TBT qua văn phòng TBT cũng như Hiệp hội ngành nghề của mình nên Việt Nam cần tăng cường năng lực cho văn phòng TBT, các Hiệp hội ngành để hỗ trợ các ngành xuất khẩu…

Nhận định từ phía cơ quan chức năng hỗ trợ DN Việt Nam, ông Trần Hữu Huỳnh, Trưởng Ban Pháp Chế- VCCI cho rằng DN Việt Nam trang bị kiến thức pháp lý thương mại quốc tế hoặc sử dụng tư vấn pháp lý ngay từ khi bắt đầu thực hiện các động tác giao thương với thị trường mới để tránh những rủi ro về sau./.

Dẫn theo trang web http://vn.euvietnam.com

Từ khóa: Thâm nhập, thị trường, Châu Âu, tư vấn, pháp lý, giao thương